Persverklaring

RvS / Watervergunning VDL van het Waterschap Hunze en Aa’s 

GVB maakt bekend niet in beroep te gaan bij de Raad van State over de watervergunning ten behoeve van de aanleg van de verdiepte ligging van de ringweg Groningen Zuid. 

Tot 15 juli was er een mogelijkheid om in beroep bij de Raad van State te gaan tegen het besluit van het Waterschap Hunze en Aa’s. 

Redenen om in beroep te gaan waren de vele redenen die genoemd zijn in de zienwijze van GVB: 

Niet grondwaterneutraal werken, kans op schade aan huizen en groen en Sterrebos, verstoring van ondergrondse waterstromingen, niet beschikbaar zijn van onderbouwingen, incomplete vergunning, veel verwijzen naar nog op te stellen monitorings- en beheerplannen,  niet voldoen aan de MER, de mogelijk te raken resterende Aagrunol verontreiniging door bemaling, geen risico analyse, etc. 

Juridische gronden om bij de raad van State in te dienen konden hierop worden gebaseerd, zoals m.n. de Aagrunolverontreiniging, geen geactualiseerde MER, zeer beperkte weerlegging van de uitgebreide kritiek in het Second Opinion rapport van Deltares van januari 2019. Ook het niet aanwezig zijn dan wel niet beschikbaar zijn van elke onderbouwing zou ingebracht kunnen worden. 

GVB kon voor de financiering van de juridische ondersteuning gebruik maken van 11 rechtsbijstandverzekeringen van inwoners die deze actie steunden. Deze waren verzekerd bij drie verzekeringsmaatschappijen. Twee van de drie waren akkoord op grond van een preadvies van onze jurist. De derde, waar de meesten bij verzekerd waren, wilde eerst een volledige intake door de jurist en dan pas overwegen of beroep op hen kon worden gedaan. Daarna was en bleef deze medewerker onbereikbaar.  Dit in combinatie met het bedrag aan eigen risico, de verstreken tijd maakte dat GVB over onvoldoende geld beschikte om beroep in te stellen bij de Raad van State. 

Uit de “samenvatting” van Deltares (zie https://www.aanpakringzuid.nl/actueel/nieuws/brochure-over-veilig-aanleggen-verdiepte-ligging) blijkt er afgelopen periode tot eind juni, waaronder de periode dat de vergunning ter inzage lag en het waterschap een besluit moest nemen, werd doorgewerkt aan de bemalingsplannen. Al met al zijn de bemalingsplannen en monitoringsplannen aangevuld en aangescherpt, aldus Deltares. Addenda op de pompproeven en het bemalingsplan zijn opgesteld. Deltares verleent zijn naam aan dit deel van de plannen, dit ondanks dat Deltares medewerkers in een meewerkende rol zitten en niet in een alles overziende kwaliteitscontrole rol.

Uit het stuk van Deltares blijkt dat de omvang van de zettingsmonitoring [CHP 2020B],  is uitgebreid tot ruim 200 m afstand van de bouwkuipen en op grotere afstand worden peilbuizen van de gemeente Groningen in het meetschema opgenomen. Dit is een positief punt in de risicobeheersing van de realisatie. 

Het was netter geweest naar de inwoners als het Waterschap / RWS/CHP eerst hadden gewerkt aan  de verbetering en aanscherping van de plannen, aangevuld met hiervoor genoemde addenda, voordat zij de ontwerp watervergunning hadden bekend gemaakt. Dit had ongetwijfeld tot minder ingediende zienswijzen geleid. 

Het gebrek aan geld, c.q. de verzekeringskwestie, het ontbreken van documenten als onderbouwing en achtergrondinformatie, het feit dat Deltares zijn naam heeft verleend aan de plannen, maakt dat GVB afziet, maar vooral gezien het eerste punt, af moet zien van in beroep gaan bij de Raad van State. 

Al met al hebben de vele zienswijzen en de inhoud daarvan, de vragen vanuit de Raad en PS aan de bestuurders in elk geval geleid tot iets beter onderbouwde plannen en een ruimer gebied dat qua zetting wordt gemonitord. Voor de daadwerkelijke inhoud van de wijzigingen, het ontwerp en de andere documenten zijn we nog steeds afhankelijk van wanneer RWS uitvoering gaat geven aan de verschillende WOB verzoeken die sinds mei 2019 uitstaan. 

Het waterschap beschikte niet over actuele onderzoeken naar resterende grondwaterverontreiniging van Aagrunol. Zij  heeft er zelf ook geen navraag naar gedaan. GVB heeft het waterschap zelf hierover eind mei geïnformeerd. Deze rapporten zijn eind juni 2020 ook gestuurd naar de ARZ en Deltares met de oproep waakzaam te zijn met betrekking tot deze resterende verontreiniging. De directeur ARZ is daarnaast onder andere gevraagd naar welke maatregelen de ARZ neemt om tegemoet te komen aan de uitgangspunten van de MER ten aanzien van ondergrondse waterstromen en daarmee om verdroging en vernatting te voorkomen. 

Nieuwsbrief #12

In deze nieuwsbrief no. 12: 

  • RvS / Watervergunning VDL van het Waterschap Hunze en Aa’s 
  • Overig

RvS / Watervergunning VDL van het Waterschap Hunze en Aa’s 

Begin juni 2020 viel het besluit van het Waterschap H&A ten aanzien van de watervergunning VDL. Het leek erop dat ze onverkort zonder enige wijziging de ontwerpvergunning hadden omgezet in een definitieve vergunning. 

GVB, die de bui zag hangen had voorafgaand aan dit besluit, zich voorbereid op een beroep bij de Raad van State. Een team van een jurist en een advocaat met daadwerkelijk ervaring op het gebied van bestuursrecht m.n. water- en (kennis van) weg- en waterbouw werden uitgezocht; er werden oproepen geplaatst voor het kunnen inzetten van rechtsbijstandsverzekeringen van ondersteuners van GVB voor de juridische ondersteuning en de gang naar de RvS; er werd gevraagd om geld. Daarnaast werden de betrokken overheden gevraagd om de rapporten waarnaar verwezen wordt in de watervergunning als onderbouwing, de rapporten waarnaar de bestuurders van gemeente en provincie naar verwijzen in antwoorden op vragen van raadsleden en PS leden, etc. 

De inzet van de rechtsbijstandsverzekeringen was niet altijd even eenvoudig, zowel wat betreft een intake van de zaak als de vergoeding en had veel impact op onze beschikbare tijd en geld. 

We leken gebruik te kunnen maken van 11 verzekeringen bij in totaal 3 maatschappijen. GVB zou in dat geval een twaalfde deel van alle kosten uit de kas moeten betalen. 

Vanwege een viertal redenen hebben we gekozen voor één korte intake in plaats van per maatschappij 

  • aangezien het een heel groot dossier betreft, waarvoor specifieke juridische kennis nodig is welke niet standaard aanwezig is bij een verzekeringsmaatschappij;
  • dat dan drie maatschappijen gelijktijdig met een zelfde intake bezig zijn;
  • plus dat daarna pas onze eigen jurist aan de gang kon
  • én om geen tijd te verliezen

Wij hebben voorgesteld dat onze jurist een eerste intake zou doen om de kansen van GVB bij de RvS in te schatten. Hiervoor is een gelimiteerd bedrag ingezet dat wij in kas hadden. Dit voorstel had als voordeel dat onze jurist, als hij door kon met de zaak, dan ook al was ingelezen op de zaak. 

Achmea en Univé konden akkoord gaan met een plan van aanpak met dit voorstel voor een intake.  

Een verzekeringsmaatschappij, Univé, werkte met een eigen risico bedrag van € 250 per verzekerde. Het was niet duidelijk of een dergelijk bedrag ook zou gelden voor (enkele) verzekerden van DAS. Het bestuur was van mening dat indien gebruik zou gemaakt worden van die polissen GVB het eigen risico bedrag zou moeten ophoesten. Afhankelijk van de totaal kosten van de zaak en het aantal daadwerkelijk meedoende verzekerden kon het meedoen van dergelijke polissen financieel negatief uitvallen voor GVB. 

Het optreden van een verzekeringsmaatschappij, DAS, was zeer bevreemdend. Eerst stelden ze dat DAS eventueel alleen het deel zou betalen van het aantal bij hen verzekerden gedeeld door het totaal aantal zienswijzen, dat is dus één procent per zienswijze….

Daarna stond DAS erop  eerst een intake te willen hebben daarna zouden overwegen bij te dragen. Herhaaldelijk navragen naar de medewerker en zijn collegae leverde geen ander standpunt op, terugbelverzoeken werden niet nagekomen, er kwam geen uitsluitsel en dat is er nu op 2 juli nog steeds niet. Een weinig fraaie manier om onder kosten uit te komen als verzekeraar en daarmee de mogelijkheden van inwoners om een zaak aanhangig te maken bij de rechter te blokkeren.

GVB heeft het bedrag voor de intake van de jurist voorgeschoten en betaald om de jurist een intake te kunnen laten doen of er voldoende juridische gronden waren om met een kans op succes in beroep te kunnen gaan bij de Raad van State. Ondertussen begon voor onze jurist ook de tijd verder te dringen. Voor 15 juli moest het beroep zijn ingeleverd zijn bij de Raad van State al of niet samen met een voorlopige voorziening om de start van de werkzaamheden van CHP op te houden. GVB had onvoldoende geld om samen met één verzekeringsmaatschappij de gang naar de RvS te betalen. Een laatste oproep om geld werd gedaan. 

Onze jurist was in de laatste volle week van juni een eind op dreef met zijn intake en was gezien de financiële en doorlooptijd perikelen veroorzaakt door DAS, al deels begonnen met het schrijven van zijn beroep. 

Als beroepsgronden zag hij de omgang met de resterende Aagrunol verontreiniging, het slechts in zeer beperkt mate tegemoetkomen in de watervergunning aan de fundamentele kritiek van Deltares in hun Second opinion Rapport van februari 2019, geen geactualiseerde MER en het ontbreken van elke onderbouwing van de plannen dan wel minimaal het niet ter beschikking stellen daarvan. Dat laatste punt wilde hij eventueel via de RvS afdwingen. Daarnaast wilde hij een technische analyse op het gebied van de geohydrologie rondom de Aagrunol verontreiniging afdwingen via de RvS. 

Kort samengevat heeft GVB de provincie, het waterschap en de politiek geïnformeerd door het aanleveren van het Deltares rapport in juli 2019 en door het doorsturen van de gevonden onderzoeksrapporten van Tauw en Iwaco en de gemeentelijke beschikking aan het waterschap H&A op 12 mei en nu enkele dagen terug aan de ARZ en Deltares. 

Alle onderbouwing waar de overheid naar verwijst is direct opgevraagd bij de verschillende overheden en ook bij RWS, direct bij het bekend worden van het bestaan van die rapporten. Al deze rapporten zijn niet opgeleverd met uitzondering van het monitoringsplan welke op 23 juni 2020 op de site van ARZ is geplaatst. 

Daarnaast is op deze site een stuk geplaatst van de hand van Deltares ( zie https://www.aanpakringzuid.nl/actueel/nieuws/brochure-over-veilig-aanleggen-verdiepte-ligging) waar zij schilderen hoe zij zaken rondom de bemaling, het bemalingsplan, de monitoring verder hebben afgestemd en uitgewerkt samen met de ARZ /CHP en Waterschap. In dit stuk refereren ze naar addenda (!) op het Bemalingsadvies en Pompproeven en andere stukken. Uit het stuk blijkt dat tijdens de periode dat de vergunning ter inzage lag en het waterschap een besluit moest nemen er nog druk gewerkt werd aan de plannen en de stukken. Onze indruk dat de watervergunning slechts een lege huls was en veel beter en uitgebreider moest worden uitgewerkt, was dus terecht. 

“Alle documenten die betrekking hebben op de geologie, de geomorfologie, de hydrologie, de bodemkunde van het gebied dat geraakt wordt door de Ringweg Zuid en de Helperzoomtunnel en het direct aangrenzende gebied dat mogelijk invloeden ondervindt door de realisatie en het gebruik van de weg en tunnel. etc ” zijn opgevraagd via de WOB bij RWS. 

De ARZ, de provincie, de gemeente en nu ook het waterschap verwijzen voor alles naar RWS. Het eerste verzoek was van begin juli 2018. Na zeer veel herinneringsverzoeken, niet nagekomen beloften van RWS zijde, bezwaren-niet-tijdige-beslissen, klachten, etc is eind november 2018 een besluit genomen door RWS en werd het gevraagde in de periode daarna tot en met januari 2019 deels opgeleverd. Documenten met betrekking tot de Helperzoomtunnel ontbraken en zijn uiteindelijk nooit opgeleverd. De trainering door RWS heeft geleid tot een klacht bij de Nationale Ombudsman die het geen nette gang van zaken vond en erop aandrong bij RWS dat zij uitvoering gaven aan de Wet Openbaarheid van Bestuur. Dit heeft geleid tot een gesprek in Leeuwarden met RWS waarin beterschap werd beloofd. 

Omdat we de gegevens wilden hebben van de periode na juli 2018 waarin veel grondonderzoek zou plaats vinden en als “test” van het verbetertraject binnen RWS is een aanvullende WOB aan RWS verstuurd op 12 mei 2020. RWS is herhaaldelijk aangeboden om samen te kijken of bepaalde documenten konden afvallen om hun werk te verlichten. Er is een keer een dergelijke sessie geweest waarin,  zonder enig formeel besluit, we de beschikking kregen over het Deltares Second Opinion rapport van februari 2019. Toen werd ook duidelijk dat niet alle in juli 2018 aanwezige documenten waren vermeld in het besluit over de eerste WOB. 

In januari 2020 gaf RWS aan het gevraagde, inclusief het Ontwerp, te gaan leveren en zelfs van de periode ná het tweede WOB-verzoek. Om het formeel af te dekken is hiervoor een derde WOB-verzoek gedaan. Ondanks herhaaldelijke toezeggingen is niets besloten, niets is opgeleverd, nu 2 juli 2020. 

In het Bemalingsplan van CHP behorend bij de watervergunning wordt naar ca. 12 documenten verwezen als onderbouwing. Tijdens de zienwijze periode zijn deze, naast ontbrekende delen van de ontwerpwatervergunning zelf, drie keer opgevraagd bij het Waterschap zonder antwoord te hebben ontvangen. Na het inleveren van de zienswijze werd ons verteld dat we de documenten bij RWS via een WOB moesten opvragen. Het WOB-verzoek van 9 april staat nog steeds uit, zie ook eerdere nieuwsbrieven hierover. 

B&W en GS gaven in reacties aan de Raad en PS aan dat alles goed zou komen met de Ringweg en de Verdiepte Ligging en verwezen naar een Ontwerp welke in december 2019 is opgeleverd. De watervergunning verwijst er niet naar, het ontwerp is opgevraagd. Dit WOB verzoek wordt op dezelfde wijze afgehandeld als de vorige WOB-verzoeken door RWS. Geen besluit, geen ontwerp, geen documenten. 

De gemeente verwijst vervolgens naar weer deels andere documenten in antwoorden op schriftelijke vragen van de Raad op 17 juni en ook Deltares noemt weer andere documenten in haar “samenvatting” op de ARZ-site op 23 juni. Het waterschap verwijst voor deze documenten terug naar RWS. RWS traineert WOB-verzoeken. Ofwel ons lokale bestuurders verwijzen in de beantwoording van vragen en in besluiten naar stukken die niet openbaar zijn dan wel niet beschikbaar zijn. 

RWS geeft deze week aan dat ze (weer) aan de gang zijn met de WOB-verzoeken, om te beginnen met die van mei 2019!

Algemeen: Via de WOB (wet openbaarheid van bestuur) is het mogelijk informatie en documenten op te vragen bij de overheid. Deze heeft de plicht binnen vier weken met een besluit te komen, deze periode kan worden verlengd met vier weken. Bij een vraag om milieuinformatie geldt een periode van maximaal 2 x 2 weken. In een besluit moet alle gevraagde en tot de indiening van het WOB-verzoek aanwezige informatie cq. documenten worden genoemd. Per document of deel dan daarvan kan de overheid gemotiveerd besluiten delen van documenten of complete documenten niet te leveren.

Uit het stuk van Deltares  blijkt dat de omvang van de zettingsmonitoring,  is uitgebreid tot ruim 200 m afstand van de bouwkuipen en op grotere afstand worden peilbuizen van de gemeente Groningen in het meetschema opgenomen. Dit is een positief punt in de risicobeheersing van de realisatie. De continue afstemming , uitwerking en aanpassing van de plannen met Deltares is ook een goede zaak. 
Het was netter geweest naar de inwoners als het Waterschap en RWS/CHP eerst hadden gewacht met de verbetering en aanscherping van de plannen, aangevuld met hiervoor genoemde addenda, voordat zij de ontwerp watervergunning hadden bekend gemaakt. Dit had ongetwijfeld ook tot minder ingediende zienswijzen geleid. 

Al met al zijn de bemalingsplannen en monitoringsplannen aangevuld en aangescherpt aldus Deltares. Deltares verleent zijn naam aan dit deel van de plannen, dit ondanks dat Deltares medewerkers in een meewerkende rol zitten en niet in een alles overziende kwaliteitscontrole rol. Wij nemen aan dat Deltares nu van mening is dat de kritiek uit hun eerdere Second Opinion rapport  is weerlegd. 

Het gebrek aan geld/c.q. de verzekeringskwestie, het ontbreken van documenten als onderbouwing en achtergrondinformatie, het feit dat Deltares zijn naam heeft verleend aan de plannen, maakt dat GVB afziet, maar vooral gezien het eerste punt, af moet zien van in beroep gaan bij de Raad van State. 

Al met al hebben de vele zienswijzen en de inhoud daarvan, de vragen vanuit de Raad en PS aan de bestuurders in elk geval geleid tot iets beter onderbouwde plannen en een ruimer gebied dat qua zetting wordt gemonitord. Voor de daadwerkelijke inhoud van de wijzigingen, het ontwerp en de andere documenten zijn we nog steeds afhankelijk van wanneer RWS uitvoering gaat geven aan de WOB. 

Het grootste deel van het gedoneerde geld is besteed aan het onderzoek van onze jurist. GVB probeert nog steeds een deel terug te krijgen van de verzekeringen. Mocht dat resultaat opleveren zullen we proberen een deel terug te geven aan grote donateurs. 

Overig

In de eerdergenoemde brochure van ARZ wordt gesteld dat er geen verontreiniging bekend is. Daarom zijn de onderzoeksrapporten over de ligging en diepte van de Aagrunol verontreiniging, de gemeten recente waarden in peilbuizen en de gemeentelijke beschikking eind juni verstuurd naar ARZ en Deltares. De directeuren van beide bedrijven zijn met klem gevraagd de situatie van de Aagrunol verontreiniging serieus, gebaseerd op kennis in plaats wishful thinking, te bewaken. 

De directeur van ARZ is gevraagd naar maatregelen die voorkomen moeten dat het water aan de ene kant van de damwanden opstuwt en zijwaarts wegstroomt met aan de noordkant verdroging. Daarnaast is hem gevraagd ARZ actief de uitvoering van de plannen te laten monitoren en niet slechts achteraf op grond van rapporten van CHP. Verder is hem gevraagd bij vervolg plannen de kwaliteit daarvan actief te laten controleren door een derde zoals bijvoorbeeld Deltares. 

Het Waterschap H&A is gevraagd helderheid te geven over de status van de addendum rapporten in relatie tot de watervergunning.

Op deze brieven is nog geen antwoord ontvangen. 

De wijze waarop bij de ringweg realisatie geen rekening is gehouden met de MER is gemeld bij de Cie MER.